«Шығыс Салбурыны – 2026»: Бірінші Азия кубогінің жеңімпаздары белгілі болды

Он мемлекеттің спортшылары қатысқан халықаралық додада бүркіт, қаршыға және ителгі салудан чемпиондық атақтар сарапқа салынып, екі күн бойы қырандарының бабын, шеберліктерін сынға салған құсбегілер алғашқы Азия кубогінің жүлделері үшін таласты.

9–10 қазан күндері Ұлан ауданының Бозанбай ауылы маңындағы «Бүркіт төбе» жарыс алаңына Қазақстан, Қырғызстан, Ресей, Қытай, Түркия, Испания, Мажарстан, Грузия, Моңғолия және Өзбекстан құсбегілері жиналды. Қазақстан атынан Астана мен Алматы қалаларының, сондай-ақ Ақмола, Алматы, Абай, Ақтөбе, Жамбыл, Жетісу, Қарағанды, Павлодар, Түркістан, Ұлытау және Шығыс Қазақстан облыстарының өкілдері сынға түсті.

Халықаралық турнирдің ауқымын қатысушылардың географиясымен қатар, жарысқа тіркелген құстардың саны да айқындай түсті. 8 қазанда өткен мандаттық комиссияның қорытындысы бойынша барлығы 174 құс тіркелді. Оның ішінде 103 бүркіт, 38 ителгі және 33 қаршыға бар. Комиссия барысында құстардың жарыс талаптарына сәйкестігі тексеріліп, жеребе арқылы құсбегілердің сайысқа шығу кезектілігі анықталды. Тіркелген құстардың басым бөлігі бүркіт салу бағытына тиесілі болғандықтан, бұл бәсеке турнир бағдарламасындағы ең ауқымды сайысқа айналды.

9 қазанда «Шығыс Салбурыны – 2026» фестивалінің салтанатты ашылу рәсімі өтіп, халықаралық шараның туы көтерілді. Ал спорттық бағдарлама бүркіт салудан басталды. Алғашқы күні құсбегілер қолға шақыру және шырғаға салу кезеңдерінде сынға түсіп, баптаған қырандарының дайындығын көрсетті. Бұл сайыстарда құстың бабымен қатар, саятшының оны басқару шеберлігі, қыранмен қалыптасқан үйлесімі және жарыс барысындағы әрекеті маңызды. Сондықтан бүркіт салудан екі күнге созылған бәсеке қатысушылардың дайындығын бірнеше кезеңде саралауға мүмкіндік берді.

10 қазанда бүркіт салудан шешуші жарыстар жалғасып, екі күндік тартыстың қорытындысы шығарылды. Жамбыл облысының құсбегісі Серікболсын Жалғасұлы үздік нәтиже көрсетіп, Бірінші Азия кубогінің чемпионы атанды. Астана қаласының өкілі Ерасыл Серікбекұлы күміс жүлдеге қол жеткізсе, Ақмола облысынан келген Бергенбай Тастанбек пен Алматы қаласының құсбегісі Аяжан Даниярқызы үшінші орындарды бөлісті.

Фестивальдің шешуші күнінде қаршыға салудан да жүлделі орындар сарапқа салынды. Бұл бағытта 33 құс тіркеліп, құсбегілер чемпиондық атақ үшін бәсекеге түсті. Жарыс қорытындысында Түркістан облысының өкілі Заки Махмудхан алтын жүлдені жеңіп алды. Жамбыл облысынан келген Берікболсын Бабажан екінші орынға тұрақтаса, Шығыс Қазақстан облысының құсбегісі Мубарак Халифа Алтай мен астаналық Ерасыл Серікбекұлы қола жүлдегер атанды.

Қаршыға салу сайысының нәтижесі Ерасыл Серікбекұлы үшін турнирдегі екінші жүлдемен ерекшеленді. Бүркіт салудан күміс жүлдеге ие болған астаналық спортшы қаршыға салудан да үздік үштіктің қатарына енді. Осылайша ол Бірінші Азия кубогінде екі бағыт бойынша жүлделі орыннан көрініп, халықаралық жарысты бір күміс және бір қола жүлдемен аяқтады.

Ителгі салудан бәсекелер де 10 қазанда ұйымдастырылды. Бұл бағытқа 38 құс тіркеліп, жүлделі орындар үшін сынға түсті. Сайыс қорытындысында Қарағанды облысының құсбегісі Темірәлі Төлегенұлы бірінші орынды иеленіп, алтын жүлдегер атанды. Жамбыл облысының өкілі Бақдәулет Бабажан күміс жүлдеге қол жеткізді. Ал Ақмола облысынан келген Ануар Кеңес пен Ералы Тастанбек үшінші орындарды бөлісіп, ителгі салудан қола жүлдегерлер қатарынан көрінді.

Осылайша Бірінші Азия кубогінің үш бағыты бойынша барлық жүлделі орындар анықталды. Әр бағытта бір алтын, бір күміс және екі қола жүлде табысталып, екі күндік турнирдің қорытындысында барлығы 12 жүлделі орын белгіленді.

Халықаралық жарысқа төрелік ету міндеті 10 адамнан құралған төрешілер алқасына жүктелді. Оның құрамында бас төреші мен бас хатшы, сондай-ақ Қырғызстан және Моңғолиядан келген төрешілер болды. Алқа мүшелері бүркіт, қаршыға және ителгі салудан өткен сайыстарға төрелік етіп, екі күндік бәсекенің нәтижелерін қорытындылады. Жарыстар аяқталғаннан кейін жеңімпаздар мен жүлдегерлер салтанатты түрде марапатталды.

Биыл «Шығыс Салбурыны – 2026» халықаралық фестиваліне 15 мыңға жуық адам қатысты. Жарыс күндері жаңбыр жауып, жел соғып, күн салқындағанына қарамастан, «Бүркіт төбедегі» спорттық бағдарлама толық аяқталды. Көпшілік халықаралық құсбегілік бәсекелерін тамашалап, әр елден келген саятшылардың өнеріне куә болды.

Құсбегілік бәсекесінде нәтиже тек жарыс алаңындағы сәтті әрекетпен өлшенбейді. Оның артында құсты ұзақ уақыт баптау, әр бағыттың талабына сай дайындау және саятшы мен қыран арасындағы үйлесімді қалыптастыру жұмысы жатыр. Бүркіт, қаршыға және ителгі салудан өткен халықаралық сайыстар осы дайындықтың нәтижесін спорттық бәсеке жағдайында саралап, әр елден келген құсбегілерге өз тәжірибесін көрсетуге мүмкіндік берді.

Турнирдің өтуіне Республикалық Құсбегілік Федерациясының Бас серіктесі – «Самұрық-Қазына» ҰӘҚ» АҚ, сондай-ақ ҚР Туризм және спорт министрлігі мен «Туризм индустриясы мен спортты қолдау қоры» КҚ, Шығыс Қазақстан облысының әкімдігі қолдау көрсетті.